Menadžment u organizacijama za obrazovanje odraslih - konceptualni i operativni modeli
Management in organizations for adult education - conceptual and operational models
Докторанд
Avdagić, EmirМентор
Alibabić, ŠefikaЧланови комисије
Despotović, Miomir![](/themes/MirageNardus/images/orcid.png)
Knežić, Branislava
![](/themes/MirageNardus/images/orcid.png)
Miljković, Jovan
Метаподаци
Приказ свих података о дисертацијиСажетак
Jedno od naučnih područja koje svojim saznanjima treba i može da inicira pozitivne
promjene i razvoj obrazovanja jeste menadžment u obrazovanju – koncepcija i praksa
posebno intenzivirana posljednjih decenija. Afirmaciju obrazovnog menadžmenta
prate njegova osporavanja. Kritičari menadžmenta u obrazovanju su svoje kritike
bazirali uglavnom na nespojivosti prirode i suštine menadžmenta (ekonomski i biznis
orijentisanog) sa centralizovanom obrazovnom politikom koja je usmjerena samo na
sistem formalnog/školskog obrazovanja, u okviru koje je škola rigorozno kontrolisana
institucija u kojoj ostaje malo prostora za inovativno vođenje i menadžment. Međutim,
(pod)sistem obrazovanja odraslih predstavlja svojevrsno „obrazovno tržište“, kojim
je neophodno upravljati korištenjem naučno zasnovanih modela i obrazaca. Svaka
organizacija/institucija unutar njega teži ka adekvatnom pozicioniranju i inovativnom
djelovanju u pravcu ostvarivanja svoje vizije i misije, takođe korišćenjem adekvatnih
upravl...jačkih „alata“ i modela.
Zbog posebnosti organizacija za obrazovanje odraslih, kao i zbog potreba za
profesionalizacijom menadžmenta u obrazovanju odraslih u zemljama regiona, naša
istraživačka namjera je bila, da sagledamo mogućnost primjene, odnosno kontekst i
karakteristike modela menadžmenta u organizacijama za obrazovanje odraslih u dva vrlo
različita društveno ekonomska sistema - u jednom razvijenom kao što je SR Njemačka, i u
drugom vrlo „tranzicionom“, kakav je dominantan u balkanskom regionu, a predstavlja ga
Bosna i Hercegovina. Upravo opisana istraživačka namjera je orijentisana ka iznalaženju
uspješnih menadžment modela i njihove moguće aplikativnosti u različitim kontekstima.
Teorijska polazišta u proučavanju modela menadžmenta u organizaciji za obrazovanje
odraslih bila su načela savremenih teorija organizacije - teorije sistema, kontingencijske
teorije, teorije upravljanja u društvenim djelatnostima, kao i načela andragoške nauke
na kojima se bazira razvoj sistema obrazovanja odraslih kao „obrazovnog tržišta“ i
profesionalno osnaživanje rukovodilaca u obrazovanju.
Istraživanje je bilo usmjereno opštom hipotezom koja je glasila: menadžment u
organizacijama za obrazovanje odraslih se razlikuje s obzirom na karakteristike njihovog
vanjskog (opšteg i neposrednog) i unutrašnjeg (karakteristika organizacije i menadžera)
okruženja. Istraživanje je sprovedeno u okviru holističke, kvalitativne istraživačke
paradigme, koristeći model studije slučaja, komparativnu, deskriptivnu i metodu
interpretativne analize, a u cilju postizanja metodološke triangulacije korištene su i
kvantitativne metode i tehnike. Uzorak je činilo deset organizacija za obrazovanje odraslih
(sa čijim je menadžerima obavljen intervju) i stotinu zaposlenih u tim organizacijama
(koji su anketirani).
Obilje rezultata predstavljenih, analiziranih i diskutovanih u ovoj istraživačkoj studiji, uz
to što su naučno inspirativni (za potencijalna istraživanja), mogu imati i snagu preporuka.
Dobijeni istraživački nalazi i iz njih izvedeni zaključci djelimična su empirijska podrška
opštoj hipotezi istraživanja. Iako djelimično potvrđena, opšta istraživačka hipoteza nam
je bila relevantna vodilja u traganju za rezultatima, koji mogu biti naučno platforma
za projektovanje preporuka i smjernica za izbor i primjenu adekvatnih konceptualnih i
operativnih modela menadžmenta za određeni organizacijski kontekst. Na toj platformi
su zasnovane brojne preporuke za upravljačku praksu u vidu smjernica za izbor i
primjenu adekvatnih menadžment modela. Posebno treba naglasiti preporuku usmjerenu
na neophodnost primjene adekvatnih konceptualnih modela kao svojevrsnih teorija
koje obezbjeđuju „mentalne modele“ i pomažu da se razumije priroda prakse i procjene
njeni učinci. Teorije menadžmenta, ili drugim riječima, teorijski/konceptualni modeli
menadžmenta predstavljaju temelj za primjenu određenih vrsta ili tipova menadžmenta,
ili operativnih modela menadžmenta. Rezultati istraživanja su „promovisali“ tri
konceptualna modela (kolegijalni, kulturalni i formalni) i deset operativnih modela kao
posebno značajnih u upravljačkoj praksi organizacija za obrazovanje odraslih, među
kojima su vodeći strategijski menadžment i menadžment razvoja ljudskih resursa
One of the scientific fields which can use its scientific knowledge to initiate positive
changes and development of education is educational management – as concept and as
practice it has been intensified in the past several decades. Affirmation of educational
management goes parallel with its derogation. Critics of educational management base
their criticism mainly on incompatibility of the nature and essence of management
(which is economically and business oriented) and centralized education policy, which is
aimed strictly at the system of formal/school-oriented education and in which the school
is strictly controlled institution with almost none possibility of innovative leadership
and management. However, (sub)system of adult education is a sort of “educational
market” which needs to be managed by using scientifically-based models and forms.
Every organization/institution within the adult education system aspires to position itself
adequately and to work innovatively, in order to ...implement its vision and mission by
using adequate management “tools” and models among other things.
Since organizations for adult education have their specifics, and since there is a growing
need to professionalize management in adult education in the Balkan region countries,
our research goal was to give consideration to the possibility for application, that is,
to discuss context and characteristics of management models in organizations for adult
education in two very diverse social and economic systems – one, developed, such as
Germany and one highly “transitional” which is quite dominant in the Balkans region and
prominently represented by Bosnia-Herzegovina. As such, our research goal was oriented
towards finding successful management models and their possible applicability in various
(different) contexts.
Theoretical postulates in scrutinizing management models in organization for adult
education used principles of contemporary organizational theories – system theory,
contingence theory, theory of management in social activities, as well as principles of
andragogy as science, which are essential for development of adult education system as
an “educational market” and for professional enhancement of managers in education.
Research was led by the general hypothesis: management in organizations for adult
education differs based on characteristics of its external (general and immediate)
and internal (characteristics of organization and manager) environment. Research
was implemented within holistic, creative research paradigm, using case study model,
comparative method, descriptive method and method of interpretative analysis, and with
the aim to achieve methodological triangulation, quantitative methods and techniques
were used as well. Ten organizations for adult education constituted the sample and we
did an interview with their managers as well as questionnaire based survey with 100
employees there.
Plentitude of results which have been presented analyzed and discussed in this researchbased
study, apart from offering scientific inspiration, can also be used as recommendations.
Research findings and conclusions based on them offer partial empirical support to the
general hypothesis. Although it has been partly confirmed, general research hypothesis
offered relevant guidelines for searching for results which can be scientific platform for
projecting recommendations and guidelines for selection and application of adequate
conceptual and operative models of management for specific organization context.
Based on this platform, numerous recommendations for management practice, that is,
guidelines for selection and application of adequate management models were given.
Recommendation for necessity of application of adequate conceptual models as certain
form of theories which provide “mental models” and help to better understand the nature
of practice and to appraise its effects seems quite important in this context.
Theories of management, or put in other words: theoretical/conceptual models of
management represent the base for application of certain kinds or types of management
or operational models of management. Results of this research “have promoted” three
conceptual models (collegial, cultural and formal) and ten operational models, as
especially important in the managerial practice of organizations for adult education
(strategic management and human resources management being the leading ones
among others)
Факултет:
Универзитет у Београду, Филозофски факултетДатум одбране:
15-04-2016Кључне речи:
organizacija za obrazovanje odraslih / organization for adult education / menadžment u obrazovanju odraslih / konceptualni modeli menadžmenta / operativni modeli menadžmenta / kompetentnost menadžera / management in adult education / conceptual models of management / operational models of management / competency of managerRelated items
Showing items related by title, author, creator and subject.
-
Monopol i konkurencija u sistemu kolektivnog ostvarivanja autorskog i srodnih prava / Monopoly and competition in the system of collective management of copyright and related rights
Petrović, Vukašin (Универзитет у Крагујевцу, Правни факултет, 27-10-2021) -
Razvoj koncepta strateškog upravljanja koristima u portfoliu projekata / Development of the concept of strategic benefit management in portfolio of projects
Vučković, Aleksandar (Универзитет у Београду, Факултет организационих наука, 25-02-2019) -
Upravljanje ljudskim resursima u međunarodnom poslovanju i marketingu : strateški pristup / Human resources management in international business and marketing : strategic approach
Maksimović, Marijana T. (Универзитет у Београду, Економски факултет, 12-12-2003)