Show simple item record

Assessment of dosage and optimization of protocol at standard examinations with multislice computerized tomography

dc.contributor.advisorCiraj Bjelac, Olivera
dc.contributor.advisorStojanović, Sanja
dc.contributor.otherTil, Viktor
dc.contributor.otherKobilarov, Radomir
dc.contributor.otherPetrović, Kosta
dc.contributor.otherNićiforović, Dijana
dc.contributor.otherVučaj-Ćirilović, Viktorija
dc.creatorHadnađev Šimonji, Darka
dc.date.accessioned2020-07-03T13:27:18Z
dc.date.available2020-07-03T13:27:18Z
dc.date.issued2015-12-21
dc.identifier.urihttp://nardus.mpn.gov.rs/handle/123456789/4740
dc.identifier.urihttp://www.cris.uns.ac.rs/DownloadFileServlet/Disertacija143695315815866.pdf?controlNumber=(BISIS)95420&fileName=143695315815866.pdf&id=4041&source=NaRDuS&language=srsr
dc.identifier.urihttp://www.cris.uns.ac.rs/record.jsf?recordId=95420&source=NaRDuS&language=srsr
dc.identifier.urihttp://www.cris.uns.ac.rs/DownloadFileServlet/IzvestajKomisije143686186960938.pdf?controlNumber=(BISIS)95420&fileName=143686186960938.pdf&id=4029&source=NaRDuS&language=srsr
dc.description.abstractKompjuterizovana tomografija (CT) je jedan od najznačajnijh dijagnostičkih modaliteta, čija upotreba raste iz decenije u deceniju. U ukupnom broju radioloških pregleda CT je zastupljena sa 5-10%, ali je njen doprinos ukupnoj dozi za populaciju veći od 50%. Osnovni pokazatelji kvaliteta slike i doza, kao i prateći radijacioni rizik zavise od primenjene radiografske tehnike odnosno CT pregleda. U smislu  dobre radiološke prakse i u skladu sa osnovnim principima zaštite od zračenja, poželjna je primena najniže moguće doze za pacijenta uz održavanje kvaliteta slike i dijagnostičke informacije. Cilj istraživanja jeste definisanje optimalnog protokola pregleda višeslojnom CT za dijagnozu pojedinih regija tela, kao i da se utvrde doze i radijacioni rizik za pacijente pre i nakon optimizacije protokola. Analizom je obuhvaćeno ukupno 437 pacijenata, koji su podeljeni u grupe prema regijama tela koje su snimane: I–nekontrastni CT glave, II-CT glave sa i.v. kontrastom, III-CT grudnog koša, IV-CT abdomena i karlice i V-CT angio (CT angiografija aortoilijačnog segmenta i donjih ekstremiteta). Studija je izvedena u 2 faze: u I fazi je korišćen standardni protokol za regiju tela koja se snimala, a u II fazi CT pregledi su izvedeni po modifikovanom protokolu (promenom parametra vrednosti mAs), uz minimalne zahteve u pogledu kvaliteta slike.Na osnovu dozimetrijskih  pokazatelja procenjena je efektivna doza i radijacioni rizik za pacijente u obe faze. U studiji su korišćene smernice iz Vodiča EUR 16262  EN, u kojima su definisani parametri za procenu kvaliteta slike da bi se analizirali različiti anatomski preseci određenih regija tela koji su se snimali. Kvalitet slike za svakog pacijenta je ocenjen pomoću trostepene skale vizualizacije za svaki parametar anatomske regije: 0-detalji su vidljivi, 1-detalji se prikazuju, 2-detalji se jasno prikazuju. Korišćena je subjektivna metoda gde su dva iskusna radiologa vršili interpretaciju slike. Konačna ocena kvaliteta slike svakog pregleda odgovara zbiru svih parametara procenjenih po trostepenoj skali  vizualizacije. Zatim je za potrebe izračunavanja veličine FOM (figure of merit) izračunata vrednost indeksa ocene kvaliteta slike (zbir svih  ocena parametra/brojem parametara). Vrednost FOM je izračunata kao količnik indeksa ocene kvaliteta slike i efektivne doza po pacijentu. Prosečna vrednost FOM za svaku grupu ispitanika nam je poslužila kao relativni pokazatelj za upoređivanje između neoptimizovane i optimizovane grupe ispitanika za isti tip pregleda. Poređenjem vrednosti efektivne doze u prvoj i drugoj fazi istraživanja kvantifikovano je smanjenje radijacionog opterećenja za pacijente nakon optimizacije protokola. Rezultati su pokazali da je optimalnim izborom protokola u   smislu parametara ekspozicije (smanjenjem vrednosti mAs) moguće značajno smanjiti dozu zračenja kod pregleda glave za 7,5%, kod pregleda glave sa angiografijom za 7%, kod pregleda grudnog koša za 40%, kod pregleda abdomena i karlice za 25%. Grupa CT angio  nije mogla da bude optimizovana, jer aparat nije prihvatao promenu kvaliteta slike kod zadatih parametara optimizacije. Primenom standardnih protokola postiže se kvalitet slike bolji nego što je neophodno, a samim tim i veća doza zračenja nego što je potrebno. Optimalnim izborom protokola u smislu parametara ekspozicije moguće je značajno smanjiti dozu zračenja, uz održavanje kvaliteta slike koji je dovoljan za adekvatnu radiološku interpretaciju slike.sr
dc.description.abstractComputed  tomography (CT) is one of the most significant diagnostic methods whose application has been increasing from decade to decade.  Among the total number of radiological examinations CT accounts for 5-10%, however, its contribution in the whole dosage for the population is greater than 50%. Main indicator of the quality of images and dosages as well as the accompanying irradiation risk depend on applied radiographic technique that is CT examination. In the sense of good radiological practice and in accordance with basic principles of protection from irradiation, the application of the lowest possible dosage for a patient together with preserving the quality of image and diagnostic information are mostly welcomed. The goal of the research is to define the optimum examination protocol by multislice CT in diagnostics of certain body regions as well as to determine dosages and irradiation risk for patients both before and after protocol optimization. The analysis has included 437 patients divided into groups according to body regions which have been scanned: I-unenhanced head CT, II contrast enhanced head CT, III–chest CT, IV–abdomen and pelvis CT and  V–angio CT (CT angiography of aortoiliac segment and lower extremities). The study has been conducted in 2 phases: in the first phase standard protocol for the scanned body region has been applied, and in the second phase CT examinations have been carried out according to the modified  protocol  (by change of parameters of values mAs)  with minimum  requirements  regarding  the  image  quality. On  the  basis  of  dosimetric  indicators  the  efficient  dosage  and  irradiation  risk  for  the patients in both phases have been assessed. In the study the guidelines form the Guide EUR  16262  EN  have  been  observed  where  parameters for  the  assessment  of  image quality  have  been  defined  in  order  to  analyze  different  anatomic  cross sections of certain body  regions.  Image quality  for  each  patient  was  assessed  by  three-level visualization  scale  for  each  parameter  of  anatomic  region:  0–details  are  visible, 1–details are  presented,  2–details are clearly  presented.  A  subjective  method  was applied  where  two  experienced  radiologists performed  the  image interpretation. Final assessment  of  image quality  of  every  examination corresponds  to  the  sum  of  all parameters  according  to  three-level  visualization  scale. Further,  for  the  need  of calculation of the size of FOM (figure of merit) the value of the index of assessment of the  image  quality  (sum of all assessments of parameters/number of  parameters) has been  calculated.  The  value of  FOM  has  been  calculated as a quotient  of  the  image quality assessment index and effective dosage per patient.  The average value of FOM for  every  group  of  patients  has  offered us a  relative  indicator for  comparison of  non-optimum  and optimum group of  patients  for  the  same  type  of  examinations.  By comparison of values of effective dosage in the first and second phase of the research a decrease in irradiation load for patients after protocol optimization was quantified. The results have  shown  that  by  optimum  protocol  selection  in  the  sense  of  exposition parameters (by  reduction of  values of  mAs) it is  possible to reduce significantly  the irradiation dosage at  unenhanced head CT examination for 7,5%, at contrast enhanced head CT examination for 7%, at chest CT examination for 40%, at abdomen  and pelvis CT examination for 25%. The group CT angio could not be optimized since the device  did  not  accept  the  change in image quality at set  optimization parameters. By application  of  standard  protocols the image quality  better  than required  was  achieved and along with this, a higher irradiation dosage occurred than required. By selection of protocol in the sense  of  exposition parameters it is possible to reduce irradiation dosage significantly along with preserving image quality which is  sufficient for adequate radiological image interpretation.en
dc.languagesr (latin script)
dc.publisherУниверзитет у Новом Саду, Медицински факултетsr
dc.rightsopenAccessen
dc.sourceУниверзитет у Новом Садуsr
dc.subjectVišeslojna kompjuterizovana tomografijasr
dc.subjectMultislice Computed Tomographyen
dc.subjectRadiation Dosageen
dc.subjectRadiation Protectionen
dc.subjectHealth Physicsen
dc.subjectDoza zračenjasr
dc.subjectZaštita od zračenjasr
dc.subjectMedicinska fizikasr
dc.titleProcena doza i optimizacija protokola pri standardnim pregledima višeslojnom kompjuterizovanom tomografijomsr
dc.titleAssessment of dosage and optimization of protocol at standard examinations with multislice computerized tomographyen
dc.typedoctoralThesissr
dc.rights.licenseBY-NC
dcterms.abstractЦирај Бјелац Оливера; Стојановић Сања; Тил Виктор; Кобиларов Радомир; Петровић Коста; Нићифоровић Дијана; Вучај-Ћириловић Викторија; Хаднађев Шимоњи Дарка; Процена доза и оптимизација протокола при стандардним прегледима вишеслојном компјутеризованом томографијом; Процена доза и оптимизација протокола при стандардним прегледима вишеслојном компјутеризованом томографијом;
dc.identifier.fulltexthttp://nardus.mpn.gov.rs/bitstream/id/35057/IzvestajKomisije331.pdf
dc.identifier.fulltexthttp://nardus.mpn.gov.rs/bitstream/id/35058/Disertacija331.pdf


Files in this item

Thumbnail
Thumbnail

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record